Skolyoz tedavisi
Schroth yöntemiyle skolyoza özgü egzersiz ve takip
Skolyoz, omurganın yalnızca yana eğilmesi değil, omurların kendi ekseni etrafında dönmesini de içeren üç boyutlu bir omurga deformitesidir. En sık görülen türü idiyopatik skolyozdur; nedeni tam olarak bilinmez ve çoğunlukla ergenlik öncesi ve ergenlik döneminde, büyümenin hızlandığı yıllarda fark edilir.
Hangi belirtiler dikkat çekmeli?
Skolyoz çocuklarda çoğu zaman ağrı yapmaz; bu yüzden genellikle aile tarafından tesadüfen fark edilir. Aşağıdaki bulgulardan biri varsa değerlendirme yaptırmak gerekir:
- Omuzlardan birinin diğerinden yüksek durması
- Kürek kemiklerinden birinin daha belirgin görünmesi
- Bel boşluklarının iki tarafta farklı olması
- Öne eğilince sırtın bir tarafında kabarıklık oluşması
- Gövdenin bir yana kaymış görünmesi
Değerlendirme nasıl yapılır?
Değerlendirme ortopedi uzmanının muayenesiyle başlar. Öne eğilme testinde gövdedeki dönme incelenir; gerekli görülürse röntgen çekilir ve eğriliğin derecesi Cobb açısıyla ölçülür. Röntgende iskelet olgunluğu da değerlendirilir, çünkü büyümenin ne kadar süreceği eğriliğin ilerleme riskini doğrudan etkiler.
Fizyoterapi değerlendirmesinde duruş, gövde dengesi, omurganın esnekliği, kas dengesi ve solunum incelenir. Egzersiz programı bu bulgulara göre kişiye özel hazırlanır.
Tedavi seçenekleri
Yaklaşım yalnızca eğriliğin derecesine göre belirlenmez; eğriliğin yeri ve şekli, yaş, kalan büyüme potansiyeli ve ilerleme riski birlikte değerlendirilir.
- Takip: Küçük ve ilerleme riski düşük eğrilikler düzenli kontrollerle izlenir.
- Skolyoza özgü egzersizler: Genel kuvvetlendirme hareketlerinden farklıdır. Kliniğimizde Schroth yöntemi esas alınır; kişinin eğri yapısına göre üç boyutlu düzeltme, nefes ve duruş farkındalığı çalışmalarını içerir. Öğrenilen hareketler ev programıyla günlük yaşama aktarılır.
- Korse: Büyümesi süren ve eğriliği belirli bir derecenin üzerinde olan çocuklarda ortopedi uzmanının kararıyla uygulanabilir. Egzersiz programı korse tedavisiyle birlikte sürdürülebilir.
- Cerrahi değerlendirme: İleri derecede eğriliklerde gündeme gelebilir. Ameliyat sonrası rehabilitasyon kliniğimizde sürdürülebilir.
Schroth yöntemi
Schroth yöntemi, skolyoza özgü fizyoterapi egzersizlerinin (PSSE) temel yaklaşımlarından biridir. Program eğriliğin tipine ve yerine göre planlanır; omurganın üç boyutlu düzeltilmesi, düzeltici nefes teknikleri ve düzeltilmiş duruşun günlük yaşamda korunması üzerine kuruludur. Amaç, kişinin bu duruşu kendi başına kurabilmesi ve günlük hayatına taşıyabilmesidir.
Kliniğimizde skolyoz egzersiz programı, SSOL Schroth Terapisti Fzt. Yıldız Cöcen Y. tarafından hazırlanır ve yürütülür.
Anora Clinic'te süreç nasıl ilerler?
Ortopedi uzmanı ve fizyoterapist aynı ekipte çalıştığı için muayene, ölçümler ve egzersiz programı tek bir dosya üzerinden yürütülür. Programı hazırlayan fizyoterapist seansları da yürütür; ilerleme düzenli aralıklarla ölçülür ve gerektiğinde hekimle birlikte güncellenir.
Kontrol aralıkları herkeste aynı değildir; yaş, büyüme hızı, eğriliğin büyüklüğü ve önceki ölçümlerdeki değişime göre belirlenir. Büyüme döneminde bu kontroller daha sık yapılır.
Yetişkinlerde skolyoz
Skolyoz yetişkinlikte de sürebilir ya da yaşla birlikte omurgadaki aşınmaya bağlı olarak sonradan ortaya çıkabilir. Yetişkinlerde amaç çoğu zaman eğriliği düzeltmekten çok ağrıyı azaltmak, dengeyi ve günlük işlevi korumaktır. Skolyoza özgü egzersizler, manuel terapi ve duruş eğitimi bu sürecin parçası olabilir.
Ne zaman başvurmalı?
Çocuğunuzun omuzlarında, belinde veya sırtında belirgin bir asimetri fark ediyorsanız erken değerlendirme, durumun derecesini ve takip gereksinimini doğru belirlemeye yardımcı olur. Yetişkinlerde sırt ya da bel ağrısına eşlik eden bir duruş değişikliği de değerlendirme için bir nedendir.