Skolyoz, omurganın yana eğrilmesiyle birlikte dönmesidir. Çoğu ergenlik çağında fark edilir; erken fark etmek takibi ve tedaviyi kolaylaştırır.
Skolyoz, omurganın yalnızca yana eğilmesi değil, omurların kendi ekseni etrafında da dönmesiyle oluşan üç boyutlu bir değişikliktir. Vakaların yaklaşık %80'inde belirli bir neden bulunmaz; buna idiyopatik skolyoz denir. En sık ergenlik döneminde, çocuğun hızlı büyüdüğü yıllarda fark edilir ve bu yaş grubunda yaklaşık her 100 çocuktan 2–3'ünde görülür.
Hangi belirtilere dikkat etmeli?
Skolyoz çoğu zaman ağrı yapmaz. Bu yüzden genellikle aile, okul taraması ya da başka bir nedenle yapılan muayenede fark edilir. Şunlara dikkat edin:
- Bir omzun diğerinden yüksek durması
- Kürek kemiklerinden birinin daha belirgin çıkması
- Bel kıvrımlarının iki tarafta farklı görünmesi
- Öne eğildiğinde sırtın bir tarafının daha kabarık durması
Son madde, hekimlerin muayenede kullandığı öne eğilme testinin evde de gözlemlenebilen karşılığıdır. Bu belirtilerden birini fark ederseniz çocuğunuzu bir hekime gösterin.
Tanı ve takip nasıl yapılır?
Kesin tanı, ayakta çekilen omurga röntgeninde eğriliğin açısının (Cobb açısı) ölçülmesiyle konur; 10 derece ve üzeri eğrilik skolyoz olarak kabul edilir. Aynı röntgen, çocuğun büyümesinin ne kadar süreceği hakkında da bilgi verir. Büyüme devam ettikçe eğriliğin artma olasılığı sürer; ilerleme kız çocuklarında daha sık görülür.
Kontrol aralıkları eğriliğin derecesine ve çocuğun yaşına göre birkaç aydan birkaç yıla kadar değişir. Her kontrolde röntgen gerekmez; hekim muayene bulgularına göre karar verir.
Tedavi seçenekleri
Tedavinin amacı eğriliğin ilerlemesini durdurmak ve ameliyat gereksinimini önlemektir. Seçenekler eğriliğin derecesine, büyüme durumuna ve şikâyetlere göre belirlenir:
- Gözlem: Hafif eğriliklerde düzenli kontrol.
- Skolyoza özgü egzersizler: Schroth gibi yöntemlerde kişiye özel egzersizlerle duruş ve solunum çalışılır. Program fizyoterapist eşliğinde öğrenilir ve evde düzenli sürdürülür.
- Korse: Büyümesi devam eden ve eğriliği belirli bir derecenin üzerinde olan çocuklarda, büyüme tamamlanana kadar kullanılabilir.
- Cerrahi: Genellikle 45–50 derecenin üzerindeki ilerleyici eğriliklerde gündeme gelir.
Skolyozda tedavi uzun soluklu bir süreçtir. Ortopedi uzmanı ile fizyoterapistin aynı takip planı üzerinde çalışması, kontrollerin aksamamasını kolaylaştırır.
Kliniğimizdeki uygulama: Skolyoz tedavisi
Kaynak
Diğer yazılar
