Sabah ilk adımda topuk ağrısı: plantar fasiit
Sabah yataktan kalkınca ilk adımlarda topukta batan ağrı en sık plantar fasiite bağlıdır. Çoğu kişide egzersiz ve yükün düzenlenmesiyle geçer.
Plantar fasya, topuk kemiğinden parmaklara uzanan ve ayak tabanının kemerini destekleyen kalın bir bağ dokusudur. Bu dokunun topuğa yapıştığı bölgede gelişen ağrıya plantar fasiit denir. Topuk ağrısının en sık nedenlerinden biridir.
Tipik belirtiler
- Sabah yataktan kalkınca ya da uzun süre oturduktan sonra atılan ilk adımlarda topuğun iç-alt kısmında batma gibi ağrı
- Birkaç dakika yürüdükten sonra hafifleyen, gün sonunda veya uzun süre ayakta kalınca yeniden artan ağrı
- Topuğun alt-iç kısmına basınca hassasiyet
Kimlerde daha sık görülür?
Uzun süre ayakta çalışanlarda, koşu gibi ayağa tekrarlı yük bindiren sporları yapanlarda, fazla kilolu kişilerde ve baldır kaslarında gerginlik olanlarda daha sık görülür. Yük birden arttığında, örneğin yeni bir işe ya da yoğun bir antrenman dönemine başlandığında ortaya çıkabilir.
Topuk dikeni mi?
Röntgende görülen topuk dikeni (kemik çıkıntısı) ağrısı olmayan birçok kişide de vardır. Bu yüzden ağrının nedeni çoğu zaman dikenin kendisi değil, fasyanın aşırı yüklenmesidir; tanı da büyük ölçüde muayeneyle konur.
Tedavi
Çoğu kişide şikâyetler ameliyat gerekmeden, birkaç ay içinde belirgin şekilde azalır. Kanıtı güçlü yaklaşımlar şunlardır:
- Plantar fasya ve baldır kaslarına yönelik düzenli germe egzersizleri
- Ayak ve ayak bileği kaslarını güçlendiren egzersizler
- Fizyoterapistin uyguladığı manuel terapi
- Baldır ve ayak tabanı kaslarındaki tetik noktalara kuru iğneleme
- Kısa dönemde ağrıyı azaltmak için bantlama
- Sabah ağrısı belirginse 1–3 ay gece ateli
- Diğer tedavilerle birlikte kullanılan uygun tabanlık
- Yükün geçici olarak düzenlenmesi: tamamen dinlenmek yerine ağrıyı artırmayan düzeyde hareket
Birkaç aylık düzenli tedaviye rağmen geçmeyen durumlarda şok dalga tedavisi (ESWT) ya da enjeksiyon gibi seçenekler hekimle birlikte değerlendirilebilir.
Ne zaman hemen başvurmalı?
Ağrı bir yaralanmanın ardından başladıysa, topukta belirgin şişlik, kızarıklık ya da ısı artışı varsa, ayakta uyuşma veya karıncalanma eşlik ediyorsa ya da ağrı gece dinlenirken de sürüyorsa beklemeden muayene olun.
Kliniğimizdeki uygulamalar: ESWT · Şok dalga · Kuru iğneleme
Kaynak
Diğer yazılar
